اگر تصمیم گرفته‌اید دیگر با Claude کار نکنید، جایگزین درست به کاری بستگی دارد که هر روز با آن انجام می‌دادید. برای نوشتن و کارهای روزمره ChatGPT و Gemini نزدیکترین گزینه‌ها هستند، برای کدنویسی Cursor و GitHub Copilot، برای پژوهش Perplexity و برای کسی که نمی‌خواهد به یک شرکت وابسته بماند ابزارهای چندمدلی مثل Poe. در این راهنما برای هر نوع استفاده یک پیشنهاد اصلی و یک گزینهی دوم می‌دهیم و می‌گوییم با رفتن از Claude چه چیزی را از دست می‌دهید.
جایگزینهای Claude در یک نگاه
| کاربرد شما | پیشنهاد اصلی | گزینهی دوم | نکته |
|---|---|---|---|
| نوشتن و تولید محتوای فارسی | ChatGPT | Gemini | لحن را با نمونه‌متن خودتان تنظیم کنید |
| کدنویسی | Cursor | GitHub Copilot | در هر دو می‌توانید مدل را عوض کنید |
| پژوهش و جست‌وجوی منبع‌دار | Perplexity Pro | Gemini | منبع هر ادعا را خودتان باز کنید |
| فایل‌های بلند و کار اداری | Gemini | Microsoft 365 Copilot | انتخاب به این بستگی دارد که با Google کار میکنید یا Office |
| چند مدل با یک اشتراک | Poe | Monica، Sider | سقف پیام هر مدل را قبل از خرید ببینید |
| بودجه‌ی کم یا رایگان | نسخهی رایگان ChatGPT و Gemini | DeepSeek، Kimi، Qwen | برای داده‌ی حساس مناسب نیستند |
| API برای محصول و اتوماسیون | OpenAI API | Gemini API | پرامپتها را دوباره تست کنید |
چرا بعضی کاربران دنبال جایگزین Claude هستند؟
نسخهی تازه‌ی سیاست مناطق پشتیبانی‌شده‌ی آنتروپیک از پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ (۱۲ نوامبر ۲۰۲۶) اجرا شده است. ایران در فهرست کشورهای پشتیبانیشده نیست و این موضوع تازه هم نیست؛ جزئیاتش را در خبر سیاست جدید Claude از ۲۱ آبان نوشته‌ایم. چیزی که این روزها عوض شده اجرای سخت‌گیرانه‌تر است: از ۱۱ نوامبر کاربرانی در کشورهای پشتیبانی‌نشده گزارش داده‌اند که از آن‌ها احراز هویت با مدرک شناسایی و سلفی خواسته شده و بعضی حساب‌ها، حتی حساب‌های پولی چندماهه، بسته شده است.
آنتروپیک نگفته چند حساب بررسی یا بسته شده و همه‌ی حساب‌ها هم یک‌روزه بسته نشده‌اند. با این حال اگر کارتان به Claude وابسته است، منطقی است که یک مسیر دوم آماده داشته باشید. این راهنما برای همین نوشته شده است.
قبل از مهاجرت از Claude چه چیزهایی را بردارید؟
تا وقتی به حسابتان دسترسی دارید این سه کار را انجام دهید، چون بعد از بسته شدن حساب راهی برای برگرداندن اطلاعات ندارید:
- خروجی کامل حساب: از بخش Settings و قسمت Privacy گزینهی Export data را بزنید تا فایل همه‌ی گفت‌وگوها برایتان ایمیل شود.
- پروژهها: دستورالعمل هر Project و فایل‌هایی را که در آن بارگذاری کرده‌اید جدا ذخیره کنید. خروجی حساب این‌ها را مرتب و آماده‌ی استفاده تحویل نمی‌دهد.
- پرامپت‌های پرکاربرد: پرامپت‌هایی را که هر هفته استفاده میکنید در یک فایل متنی نگه دارید. همین فایل در ابزار بعدی اولین چیزی است که لازم دارید.
جایگزین Claude برای نوشتن و تولید محتوای فارسی
بیشتر کسانی که با Claude می‌نوشتند، آن را به خاطر لحن طبیعی و پیروی دقیق از دستور انتخاب کرده بودند. نزدیکترین جایگزین برای این کار اشتراک ChatGPT است. مدل پیش‌فرض پلن‌های پولی در فارسی‌نویسی روان است، حافظه‌ی بین گفت‌وگوها دارد و می‌توانید با Custom Instructions لحن ثابت خودتان را یک بار تعریف کنید.
گزینهی دوم اشتراک Gemini است. اگر متن‌هایتان را در Google Docs می‌نویسید یا با Gmail کار میکنید، Gemini داخل همان ابزارها در دسترس است و لازم نیست متن را جابه‌جا کنید.
یک نکته‌ی عملی: هر مدلی که انتخاب کردید، دو سه نمونه از متن‌های خوب قبلی‌تان را به آن بدهید و بخواهید با همان لحن بنویسد. تفاوت لحن بین مدل‌ها با همین کار تا حد زیادی از بین می‌رود. مقایسه‌ی دقیق‌تر این ابزارها در فارسی‌نویسی را در مقاله‌ی مقایسه ChatGPT، Claude و Gemini بخوانید.
جایگزین Claude برای کدنویسی
کدنویسی جایی است که رفتن از Claude بیشترین هزینه را دارد. در آزمون‌هایی که آنتروپیک برای مدل تازه‌اش منتشر کرده، Claude در کدنویسی از GPT-6 Astra جلوتر است؛ این عددها را خود آنتروپیک اعلام کرده و هنوز مستقل تأیید نشده‌اند. پس انتظار نداشته باشید جایگزین در همه‌ی کارها دقیقاً همان کیفیت را بدهد. با این حال سه مسیر خوب وجود دارد:
- Cursor: ویرایشگر کدی که چند مدل را کنار هم دارد. اگر قبلاً در Cursor با مدل‌های Claude کار می‌کردید، کافی است مدل را روی GPT یا Gemini بگذارید و بقیه‌ی روال کارتان عوض نمی‌شود.
- GitHub Copilot: برای کسی که در VS Code یا JetBrains کار می‌کند و تکمیل خودکار و چت داخل ویرایشگر برایش کافی است. این هم انتخاب مدل دارد.
- ChatGPT و Codex: نزدیکترین تجربه به Claude Code برای کسی که کار را به یک ایجنت می‌سپرد. GPT-6 Astra قوی‌ترین مدل OpenAI برای مسئله‌های سخت است و فقط در پلن‌های پولی باز می‌شود.
اگر بین دو ابزار اول مردد هستید، مقاله‌ی Cursor یا GitHub Copilot را ببینید.
جایگزین Claude برای پژوهش و جست‌وجوی منبع‌دار
اگر از Claude برای جمع‌کردن منبع، خلاصهی مقاله و پاسخ‌های مستند استفاده می‌کردید، Perplexity Pro مستقیم‌ترین جایگزین است. هر پاسخ با لینک منبع می‌آید و می‌توانید جست‌وجو را به مقاله‌های علمی محدود کنید. برای دانشجوها و کسانی که گزارش می‌نویسند همین ویژگی از کیفیت نثر مهم‌تر است.
گزینهی دوم قابلیت Deep Research در Gemini است که برای گزارش‌های بلند چندمنبعی خوب کار می‌کند. در بررسی‌های مستقل، مدل‌های Gemini کمتر از رقبا پاسخ ساختگی می‌دهند، ولی دقت خامشان هم پایین‌تر است. نتیجه برای شما یکی است: با هر ابزاری که کار میکنید، منبع ادعاهای مهم را خودتان باز کنید.
جایگزین Claude برای فایل‌های بلند و کارهای اداری
برای قرارداد، گزارش مالی، فایل اکسل و PDFهای چندصدصفحه‌ای، Gemini انتخاب اول است. پنجره‌ی متن بسیار بزرگی دارد و با Google Drive، Sheets و Docs یکپارچه است. در آزمون AutomationBench که کارهای اداری و گردش‌کارهای تجاری را می‌سنجد، Gemini 4 Carbon با ۵۳٫۹ درصد از مدل تازه‌ی Claude با ۵۱٫۴ درصد جلوتر است. فقط توجه کنید که Carbon فعلاً برای مشترکان گران‌ترین پلن گوگل باز است و مدلی که در پلن‌های معمول می‌گیرید Gemini 4 Argon است.
اگر شرکت شما با Word، Excel و Outlook کار می‌کند، Microsoft 365 Copilot منطقی‌تر است، چون داخل همان فایل‌ها کار می‌کند و لازم نیست چیزی را بارگذاری کنید.
ابزارهای چندمدلی؛ برای کسی که نمی‌خواهد دوباره وابسته شود
درس اصلی این اتفاق این است که وابستگی کامل به یک شرکت ریسک دارد. ابزارهای چندمدلی با یک اشتراک به چند مدل دسترسی می‌دهند و اگر یکی از دسترس خارج شود، کارتان متوقف نمی‌شود:
- Poe: مدل‌های OpenAI، گوگل و چند شرکت دیگر در یک اپلیکیشن، با امکان ساخت بات اختصاصی.
- Monica و Sider: افزونه‌ی مرورگر هستند و برای خلاصهی صفحه، ترجمه و نوشتن ایمیل داخل خود مرورگر مناسب‌اند.
- 1min AI: برای کسی که استفادهی سبک و متنوع دارد و نمی‌خواهد چند اشتراک جدا بخرد.
محدودیتشان این است که سقف پیام مدل‌های قوی در این ابزارها معمولاً کمتر از اشتراک مستقیم همان مدل است. برای استفادهی سنگین روزانه، اشتراک مستقیم به‌صرفه‌تر است.
جایگزینهای رایگان و ارزان Claude
اگر از نسخهی رایگان Claude استفاده می‌کردید، لازم نیست برای جایگزین پول بدهید. نسخهی رایگان ChatGPT و Gemini برای پرسش‌وپاسخ روزمره، ترجمه و متن‌های کوتاه کافی است و تولید تصویر هم دارد.
مدل‌های چینی مثل DeepSeek، Kimi و Qwen هم رایگان یا بسیار ارزاناند و در کدنویسی و متن انگلیسی کیفیت خوبی دارند. دو نکته را در نظر بگیرید: فارسی‌شان از ChatGPT و Gemini ضعیف‌تر است و داده‌ها روی سرورهای چین پردازش می‌شود، پس برای اطلاعات محرمانه‌ی کاری مناسب نیستند.
در بعضی پست‌های پربازدید این روزها Muse Ember متا هم به‌عنوان جایگزین ارزان معرفی می‌شود. این مدل واقعاً ارزان است، ولی اپلیکیشن عمومی ندارد و فقط از طریق API و ابزار کدنویسی متا در دسترس است. برای کاربر عادی که دنبال جایگزین چت Claude می‌گردد، گزینهی عملی نیست.
جایگزین Claude API برای توسعه‌دهنده‌ها
اگر محصول یا اتوماسیون شما به Claude API وصل بود، دو مسیر اصلی دارید: شارژ حساب OpenAI API یا Gemini API که می‌توانید برای شارژ آن از شارژ حساب Gemini API استفاده کنید. پرداخت سرویس‌های دیگر را هم می‌توانید از طریق سفارش اختصاصی پیجیب ثبت کنید.
مهاجرت API فقط عوض‌کردن کلید نیست. این سه کار را در برنامه بگذارید:
- پرامپت‌های سیستمی را روی مدل جدید دوباره تست کنید. مدل‌ها دستور یکسان را متفاوت اجرا میکنند.
- فراخوانی ابزار (tool calling) و خروجی ساختاریافته را جدا بیازمایید، چون قالب‌ها بین شرکت‌ها فرق دارد.
- بین کد خودتان و مدل یک لایه‌ی واسط بگذارید تا دفعه‌ی بعد عوض‌کردن مدل فقط تغییر یک تنظیم باشد.
با رفتن از Claude چه چیزی را از دست می‌دهید؟
منصفانه است که این را هم بدانید. Claude در کدنویسی سنگین، استدلال چندمرحله‌ای و کار با کامپیوتر همچنان در صدر آزمون‌هاست و مدل تازه‌اش ۲۰ درصد ارزان‌تر از نسخهی قبل شده است. اگر کار شما همین‌هاست، جایگزین‌ها نزدیک می‌شوند ولی در کارهای سخت تفاوت را حس میکنید.
در مقابل، برای نوشتن، خلاصه‌سازی، پژوهش و کارهای اداری که بخش بزرگ استفادهی روزمره است، جایگزین‌ها هم‌سطح‌اند و در بعضی موارد مثل کارهای اداری جلوتر. بیشتر کاربران بعد از یکی دو هفته تنظیم پرامپتها، افت محسوسی در کارشان نمی‌بینند.
قبل از خرید اشتراک جایگزین این ریسک‌ها را بدانید
هیچ‌کدام از جایگزینهای اصلی ایران را رسماً پشتیبانی نمی‌کنند. OpenAI و گوگل هم فهرست کشورهای مجاز دارند و ایران در آن‌ها نیست. یعنی مهاجرت ریسک را صفر نمیکند و فقط آن را بین چند سرویس پخش می‌کند. برای کم‌کردن این ریسک:
- کار مهم را فقط روی یک حساب نگه ندارید و از خروجی‌ها مرتب نسخهی پشتیبان بگیرید.
- اشتراک را ماهانه بخرید، نه سالانه.
- سراغ حساب اشتراکی نروید. دلیلش را در مقاله‌ی اکانت اشتراکی ChatGPT یا اختصاصی توضیح داده‌ایم.
- قبل از اینکه اطلاعات ورود حسابتان را به هر فروشنده‌ای بدهید، راهنمای امنیت خرید اشتراک روی حساب شخصی را بخوانید.
برای انتخاب پلن مناسب هر ابزار هم راهنمای خرید اشتراک هوش مصنوعی از ایران کمک می‌کند. پرداخت اشتراک این ابزارها و سایر سرویس‌های خارجی را می‌توانید از صفحه‌ی خدمات پرداخت پیجیب انجام دهید.
مهاجرت از Claude در چهار قدم
- از حساب Claude خروجی بگیرید و پرامپتها و فایل‌های پروژهها را جدا ذخیره کنید.
- بر اساس جدول بالا یک ابزار اصلی برای مهم‌ترین کاربردتان انتخاب کنید. همه را با هم نخرید.
- یک هفته همان کارهای واقعی‌تان را با ابزار جدید انجام دهید و پرامپتها را برایش تنظیم کنید.
- اگر در بخشی کم آورد، برای همان بخش ابزار دوم را اضافه کنید؛ مثلاً ChatGPT برای نوشتن و Cursor برای کد.
سخن پایانی
جایگزین واحدی برای Claude وجود ندارد، ولی برای هر کاربرد گزینهی روشنی هست: ChatGPT یا Gemini برای نوشتن و کار روزمره، Cursor یا Copilot برای کد، Perplexity برای پژوهش و Poe برای کسی که می‌خواهد چند مدل را کنار هم داشته باشد. مهم‌تر از اسم ابزار این است که این بار کارتان را طوری بچینید که به یک حساب و یک شرکت وابسته نباشد.
